Spacer z dziennikiem
Emisja programu 2010-02-08 o godzinie 08:30:00
Długość programu: 23
Typ: film dokumentalny
Producent: Będkowski Witold
Tematyka: HISTORYCZNO-POLITYCZNA
Emisja programu 2010-02-08 o godzinie 08:30:00
Film dokumentalny, Polska 2006
Scenariusz i reżyseria: Grzegorz Linkowski
Zdjęcia: Jacek Knopp
W nocy z soboty na niedzielę 13 grudnia 1981 r. wprowadzono w Polsce stan wojenny. W niedzielny
poranek zamiast "Teleranka" pojawił się na ekranie generał Wojciech Jaruzelski, który wygłosił słynne
oświadczenie: "Rada Państwa w zgodzie z postanowieniami Konstytucji wprowadziła dziś o północy stan
wojenny na obszarze całego kraju". Wyłączono telefony, faksy, przestały nadawać stacje radiowe i telewizyjne,
rozpoczęły się masowe aresztowania działaczy opozycyjnych, brutalnie tłamszono każdy przejaw oporu
ze strony społeczeństwa.
Autorzy filmu przywołują wspomnienia tamtych dramatycznych dni, pokazują ludzi, którzy przeciwstawiali się
bezprawnym działaniom władzy, oskarżanej o dokonanie zamachu stanu i prowadzącej wojnę psychologiczną,
mającą na celu złamanie jedności narodu i woli walki. Jednym ze sposobów na znienawidzony rząd w stanie
wojennym były spontaniczne akcje biernego oporu. Od 4 lutego 1982 roku mieszkańcy Świdnika i Lublina,
a potem także innych miast Polski, aż do lata manifestowali swoje niezadowolenie i niechęć, wychodząc
całymi rodzinami na spacery w czasie nadawania "Dziennika Telewizyjnego" od godz. 19.30 do 20.00. Półgodzinne
spacery były niezwykle wymowną formą protestu wobec kłamstw partyjnej propagandy reżimu wojskowego,
a dla bohaterów tej prywatnej, ulicznej wojny okazją do pokazania władzy swojej niezależności i zamanifestowania
społecznej solidarności.
Henryk Gontarz, były pracownik WSK Świdnik, przywołuje w pamięci wydarzenie, które odbiło się szerokim
echem w kraju i wzbudziło wiele emocji. To także dzięki niemu świdnickie Radio Solidarność zapisało się
w historii Polski jako "radio w wersji telewizyjnej". Pierwsza emisja telewizyjna nastąpiła 14 lutego 1984 r. podczas
relacji z pogrzebu sekretarza KC KPZR, Jurija Andropowa, kiedy jego następca Konstantin Czernienko wygłaszał
płomienne przemówienie. Wówczas to telewidzowie zamiast oryginalnej ścieżki dźwiękowej usłyszeli "wypowiedziany"
ustami Czernienki ważny komunikat: o potępieniu działań SB, o wciąż walczącej "Solidarności", o internowanych,
którzy zostali wymienieni z imienia i nazwiska.
Ilustracją do filmu Grzegorza Linkowskiego są archiwalne materiały TVP S.A. oraz nagranie Radia Solidarność Świdnik
w wersji telewizyjnej. O tamtych czasach mówią m.in. Henryk Gontarz, Mirosław Kaczan, Jan Kondrak, Cezary
Listowski, Czesław Orzeł, Urszula Radek, Marek Rej, Andrzej Sokołowski, Janusz Sprawka, Krzysztof Goś.
Balladę "Pożegnanie z Marią. Świdnickie spacery" śpiewa Jan Kondrak.
